როგორ შეცვალა 2024 წელს მსოფლიოს კლიმატის სურათი | ნაწილი 1

რამდენიმე წლის განმავლობაში კლიმატის სიტუაციის ყოველდღიური მონიტორინგით, ჩვენ ვაანალიზებდით მომხდარ მოვლენებს და აღვნიშნავდით მათ შაბლონებს. და ამ წელმა აჩვენა, რომ საგანგაშო ტენდენციები, რომლებიც ადრე დავინახეთ, ახლა ბევრად უფრო დიდი ძალით და სიხშირით დაიწყო.
ჩვენ გადავწყვიტეთ ეს ვიდეო გაგვეკეთებინა არა როგორც ტრადიციული ყოველკვირეული რეზიუმე, არამედ როგორც კლიმატური კატასტროფების ახალი საშიში გამოვლინების ანალიტიკური ანგარიში. ამ ვიდეოსთვის მასალის მომზადებისას ჩვენ შოკირებული ვიყავით იმით, თუ რამდენად გაუარესდა სიტუაცია პლანეტაზე 2024 წელს. ახლა კი ამას თავად ნახავთ.
ტორნადო
გლობალური ტემპერატურისა და ტენიანობის მატება ხელს უწყობს უფრო ძლიერი შტორმების წარმოქმნას, რომელსაც ხშირად თან ახლავს ტორნადოები.
შედეგად, არა მხოლოდ იზრდება ტორნადოების რაოდენობა სხვადასხვა ქვეყანაში, არამედ ყველა მათ მახასიათებელში ანომალიაც.
ტორნადოს დღეების რაოდენობა მცირდება, მაგრამ ამ დღეებში მოვლენების რაოდენობა მკვეთრად იზრდება.
მკვლევარები აღწერენ ამას, როგორც "ტორნადოს გავრცელების ზრდას".
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ტორნადოებს სჭირდებათ სითბოს წარმოქმნა, ამიტომ მათი აქტივობის პიკი ხდება თბილ თვეებში და, როგორც წესი, დღის განმავლობაში. თუმცა, კლიმატის ეს წესები უკვე გადაწერილია.
ფართოვდება ტორნადოების გეოგრაფიაც. მათ სულ უფრო და უფრო დაიწყეს გამოჩენა ატიპიურ რეგიონებში.

ტემპერატურის ანომალიები
მეცნიერები დარწმუნებულნი არიან, რომ 2024 წელი ისტორიაში ყველაზე თბილი წელი იქნება. ევროპის კლიმატის სამსახურის Copernicus ანგარიშის მიხედვით, საშუალო გლობალური ტემპერატურა მიმდინარე წლის იანვრიდან ნოემბრამდე პერიოდში 0,14 °C-ით მეტია 2023 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით. როგორც ჩანს, ეს უმნიშვნელო განსხვავებაა, მაგრამ მისი გავლენა კაცობრიობაზე კოლოსალურია.
ტემპერატურა არღვევს ყველა წარმოდგენილ და წარმოუდგენელ რეკორდს.
კიდევ უფრო საშიშია ის, რომ არანორმალურად მაღალი ტემპერატურა მოდის ტალღებში, რომლებიც უფრო ხშირი, გრძელი და ინტენსიური ხდება. 2024 წელს თითქმის ყველა ქვეყანამ განიცადა რეკორდული სიცხე.
„ტროპიკული ღამეები“ ახალ საშიშროებად იქცევა, როდესაც სიცხე ღამით +20 °C-ზე არ ეცემა, რაც ხელს უშლის ადამიანებისა და ეკოსისტემების აღდგენას.
წარმოუდგენელია, მაგრამ ტროპიკული ღამეები უკვე ზამთარში ფიქსირდება.
არანორმალური სიცხე კატასტროფულად სწრაფად იცვლება არანორმალური სიცივით და პირიქით. წელიწადის დროები თითქოს აირია. ტემპერატურის ეს რყევები საზიანოა სოფლის მეურნეობისთვის.

გვალვა

პარადოქსის წინაშე ვდგავართ: ექსტრემალური ნალექის მატებასთან ერთად, გვალვა იზრდება ყველგან.
სულ უფრო და უფრო მეტი გვალვა ფიქსირდება ისეთ ადგილებში, სადაც ადრე იშვიათი იყო.

NASA-ს GRACE თანამგზავრებმა დააფიქსირეს პლანეტაზე გლობალური მტკნარი წყლის მარაგების შემცირება 2014 წლიდან. ამ დროისთვის ისინი კრიტიკულად დაბალ დონეზე არიან.
მდინარის ნაკადის შემცირება დაფიქსირდა ასობით მდინარის აუზში მთელს მსოფლიოში, დაზარალდა 107 მილიონ 500 ათასი ადამიანი.
მთელ პლანეტაზე ტბები ზედაპირული ხდება ან მთლიანად ქრება.

ეს ფენომენი ძალიან სწრაფად ვითარდება, შეუძლებელია მათი წინასწარმეტყველება და იწვევს ყველაზე ტრაგიკულ შედეგებს.

ხანძრები

გვალვები და სიცხის ტალღები ზრდის ტყის ხანძრების რისკს, იმ ადგილებშიც კი, სადაც ისინი ადრე იშვიათი იყო.
ხანძრის სეზონურობა ქრება: ახლა ისინი შეიძლება გაჩნდეს წლის ნებისმიერ დროს.

ტყის ხანძრების სეზონი შეერთებულ შტატებში ტრადიციულად პიკს ივნისიდან სექტემბრამდე აღწევს. მაგრამ წელს თებერვალში თითქმის 568 000 ჰექტარი დაიწვა - თებერვლის რეკორდი ქვეყნის მთელ ისტორიაში.
ადრე ხანძარი ძირითადად ბუნებრივ, დაუსახლებელ ადგილებში ხდებოდა, ახლა კი ხანძრის სწრაფი ლოკალიზაციის შეუძლებლობის გამო ქალაქებშიც გავრცელდა.
ტყის ხანძრები სულ უფრო მასშტაბური და ინტენსიური ხდება.

ბევრი ხანძრების ზრდას მათი რაოდენობით აფასებს, მაგრამ ბევრ რეგიონში ბოლო წლებში, განსაკუთრებით 2024 წელს, პარადოქსული ვითარებაა: ხანძრების რაოდენობა თითქმის სტაბილური რჩება, ხოლო ხანძრის შედეგად დამწვარი ტერიტორია მნიშვნელოვნად იზრდება.
არსებობს კიდევ ერთი მიზეზი, რის გამოც ხანძრის ჩაქრობა უაღრესად რთულია - დეგაზაცია. ეს არის მიწიდან აალებადი აირების გამოსვლის პროცესი, რომელიც ბოლო წლებში პლანეტის ბირთვის გააქტიურების გამო გააქტიურდა. ასეთი ხანძრები ძირითადად დედამიწის ქერქში არსებული ხარვეზების გასწვრივ ხდება.

2024 წელს კატასტროფებმა ასობით ათასი რეკორდი მოხსნა, მაგრამ ეს ნამდვილად არ არის საამაყო რეკორდები. ამის ნაცვლად, ეს არის ექსტრემალური კატასტროფების სერია, რომელიც რეკორდული ტემპით ანგრევს ჩვენს მომავალს. და ბუნებრივ მოვლენებში თუნდაც მცირედი ანომალიის გაჩენა შეიძლება ფატალური იყოს მილიარდობით ადამიანისთვის.

თუ ამაზე თვალის დახუჭვას გავაგრძელებთ, ხვალ თავისთავად არაფერი ჩადგება ნორმის ფარგლებში.

თითოეულ ვიდეოში ჩვენ ვაჩვენებთ გზებს არსებული სიტუაციიდან გამოსასვლელად და ვამბობთ, თუ როგორ შეუძლია თითოეულ ჩვენგანს გავლენა მოახდინოს ამ მოვლენების მიმდინარეობაზე. და ჩვენ არ დავიღალეთ ამის გამეორებით. თუ თქვენ აფასებთ თქვენს სიცოცხლეს და თქვენი საყვარელი ადამიანების სიცოცხლეს, მაშინ არ შეგიძლიათ უგულებელყოთ ის, რაც ხდება.

საერთაშორისო ფორუმის „გლობალური კრიზისი. პასუხისმგებლობა”, თქვენ მთლიანად გაიგებთ სიტუაციას და გაერკვევით რა უნდა გაკეთდეს ახლა.

მხოლოდ ჩვენ თვითონ შეგვიძლია დავიცვათ ჩვენი სიცოცხლე. გვინდა თუ არა, პასუხისმგებლობა ჩვენზეა.