რარიტეტული ჩანაწერი - Rare recording. "სვინგის მეფე", კლარნეტისტი და ჯაზმენი ბენი გუდმენი (გუტმანი, გამოსული უკრაინიდან აშშ-ში ემიგრირებული ებრაელების ოჯახიდან) 1962 წელს საბჭთა კავშირში საგასტროლოდ იყო თავის ჯაზ-ბენდთან ერთად. გასტროლები დაიწყო 30 მაისს. საბჭოთა კავშირის 6 ქალაქში ჩატარდა 30 კონცერტი: მოსკოვი ლენინგრადი თბილისი, ტაშკენტი კიევი, სოჭი. თბილისში კონცერტები ჩატარდა 9-11 ივნისს სპორტის სასახლეში. წინამდებარე ერთადერთი ჩანაწერი, რომელმაც მოაღწია აქ გამართული კონცერტებიდან, არის არა ჯაზ-კომპოზიცია, არამედ ორკესტრის წარდგენა (Benny Goodman's Orchestra Meet the Band). გუდმენი რამოდენიმე წუთის მანძილზე წარადგენს თავისი ბიგ-ბენდის მუსიკოსებს. ეს ტრადიციული რიტუალი იყო, რომლის ვიზუალური ჩანაწერი ამ ლინკზეა: https://youtu.be/EWGs8wshSWY?list=RDEWGs8wshSWY მუსიკოსების თბილისში გასტროლების კადრები, სამწუხაროდ, არ არის შემორჩენილი, მაგრამ როგორც ამბობენ, სხვა ქალაქებისგან განსხვავბით, გუდმენის ორკესტრს აქ ყველაზე ცოცხალი აუდიტორია დახვდა, რომელიც ძალიან ზუსტად გრძნობდა ჯაზის ნიუანსებს, ბოლოს სცენაზე ადიოდა და ბისზე უსმენდა კომპოზიციებს. ვიდეოს სატიტულო ფოტოზე, მარჯვნივ, ზანგი მესაყვირე ჯო ნიუმენია, რომელიც სოლირებს 2:46--ზე. საბჭოთა პერიოდის საქართველოს ტელევიზიაში გადიოდა გადაცემა "ესტრადა და თანამედროვეობა", რომელსაც უძღვებოდა მუსიკისმცოდნე ევგენი მაჭავარიანი. ამ გადაცემაში წარმოდგენილი იყო იმდროინდელი უცხოური ჯაზის და ზოგადად, შოუბიზნესის სიახლეები და ვარსკვლავები. მე არ მახსოვს, მაგრამ მაშინ მაჭავარიანს უჩვენებია თავად ამერიკელთა მიერ გადაღებული დოკუმენტური ფილმი ამ გასტროლებზე. ამბობენ, იქ იყო აღწერილიო ქართული აუდიტორია. ეს უნდა ყოფილიყო ფილმი The World of Benny Goodman (აშშ, 1963), რომელიც დღეს ინტერნეტში საერთოდ არ იძებნება. ბენი გუდმენის ბიგ-ბენდის შემადგენლობა ამ ტურნესთვის: ბენი გუდმენი (Benny Goodman) - კლარნეტი (Clarinet) ჯონ ბანჩი (John Bunch), ტედ უილსონი (Teddy Wilson; გუდმენის კვინტეტის წევრი) - ფორტეპიანო (Piano) ბილ ქროუ (Bill Crow) - კონტრაბასი (Bass) ჯერი დოჯიონი (Jerry Dodgion), ფილ ვუდსი (Phil Woods) - ალტ-საქსოფონი (Alto Saxophones) ზუთ სიმსი (Zoot Sims), ტომ ნიუსომი (Tommy Newsom) - ტენორ-საქსოფონი (Tenor Saxophones) ჯილ ალენი (Gene Allen) - ბარიტონ-საქსოფონი (Baritone Saxophone) ჯიმი კნეპერი (Jimmy Knepper), უილ დენისი (Willie Dennis), უეინ ანდრე (Wayne Andre) - ტრომბონი (Trombones) ჯონ ფროსკი (John Frosk), ჯო ნიუმანი (Joe Newman), ჯიმ მაქსველი (Jimmy Maxwell), ჯო უაილდერი (Joe Wilder) - საყვირი (Trumpets) მელ ლუისი (Mel Lewis) - დრამი (Drums) ტარკ ვან ლეიკი (Turk Van Lake) - გიტარა (Guitar) ჯოია შერილი (Joya Sherrill) - ვოკალი (Vocalist) ვიქტორ ფელდმანი (Victor Feldman; გუდმენის კვინტეტის წევრი) - ვიბრაფონი (Vibraphone) დასაკრავი სიები: ჯაზის ვარსკვლავები ოქროს ფონდი

robaqidze გრიგოლ რობაქიძის „მიმართვა ქართველი ახალგაზრდობისადმი“ არის მწერლის ერთ-ერთი უიშვიათესი აუდიოჩანაწერი. მიმართვა ეთერით გადაიცა 1954 წლის 26 ივლისს, როცა ემიგრაციაში მცხოვრები მწერალი რადიო თავისუფლების მიუნხენის ოფისში იმყოფებოდა სტუმრად. "მამული გულით გიხმობთ შორეთითგან, ახალგაზრდებო! თუ ჩემი მწერლური ნაქმი უცნობიათქვენთვის, სახელი მაინც გაგეგონებათ ჩემი. შემეკითხებით, რატომ დავტოვე საქართველო, ჩვენი მამული და დედული, ეგზომ მშვენიერი და ტკბილი? მოგითხრობთ. ბოლშევიკები გაჰყვირიან, „ხალხურ დემოკრატიას“ ვამყარებთო. სიყალბე მათი ამ სახელდებაშიაც სჩანს: „დემოს“ (δήμος) ნიშნავს ბერძნულად ხალხს; მაშასადამე, „ხალხური დემოკრატია“ ასე უნდა იკითხებოდეს: „ხალხური ხალხო-კრატია“. ვამყარებთ დემოკრატიასო, უფრო მართალი იქნებოდა, ეთქვათ: „ვამყარებთ დემონოკრატიას“. ეს არაა ხუმრობა. ადამიანისათვის უკანასკნელი საყრდენი უზენაესია – ღმერთი. საბჭოეთში კი, ყოველი რწმენა ზებუნებრივისა დადაგულია ლენინის ქეძაფი სიტყვით: «труположество». ყურები გვაქვს გამოჭედილი, ხალხთა კეთილდღეობისათვის ვიბრძვითო; ამავე დროს, ხალხს, როგორც ცოცხალს კრებულს, ბასრი დანით სახსრებს უხსნიან. ხალხის ალაგს აქ მასაა გამეფებული, რომელშიაც პიროვნება, ეს უღვთიერესი მოვლენა, სრულიად ითქვიფება. არავითარი სახე აქ არაა და მაშასადამე, არავითარი სახიერი. დილითგან შუაღამემდე გაისმის: „დავეწიოთ, გავუსწროთ!“ ხალხი წელზე ფეხს იდგამს და ჭაპან-წყვეტაშია. ყოველი ცალკეული - ნუმერია მხოლოდ და ნუმერი – ნაკელი, ასე წოდებულ „სოციალისტური მშენებლობისათვის“. ვამეტებ? დღევანდელი მოდგმა ნაკელად ეფინება ხვალინდელს, ხვალინდელი ასევე უნდა ეფინებოდეს მომავალს და ასე, დაუსრულებლად. რაც ნოყიერდება ნაკელით, არის მხოლოდ კოლექტივი - ბნელი და უსახელო. ხალხისათვის რჩეული თავის თავს სწირავდა და როგორც გმირი, სახელი მისი ნათელით იფინებოდა მთელი ისტორიის კიდეგანით. საბჭოეთში ქანცმორეული «стахановец»-ი, კოლექტივისათვის გაწირული, ამოტივტივდება ხოლმე გაზეთის ფურცლებზე და ამ ფურცლებთან ერთად, რომელთაც სხვა მიზნისათვის ხმარობენ, ივიწყება ისე, რომ მისი სახსენებელიც აღარ რჩება. მცენარე იზრდება; ქართველთა გენია იტყვის: მცენარე ხარობს. არის სიხარული საბჭოეთის მშენებლობაში? ძველად გლეხი, თითქო მზის თესლებით სავსე, სიყვარულით უახლოვდებოდა მიწას, ვითარ ქმარი, რათა გაენაყოფიერებია მისი საშო. მიწა ნაყოფს გამოიღებდა მადლით, გლეხი სიხარულით თვრებოდა. თუ მონახავთ ასეთს გლეხს რომელიმე კოლმეურნეობაში, თუგინდ ერთადერთს, სიტყვა უკან წამიღია. ვერ მონახავთ. ადამიანი მხოლოდ და მხოლოდ მაშინაა ადამიანი, როცა იგი თავის-უფალია; თავის-უფლებაა ღვთიური ელემენტი ადამიანში. ვინაა თავისუფალი საბჭოეთში? ა-რ-ა-ვ-ი-ნ. იქ ყველაფერი აკრძალულია, რაიც არაა ბრძანებული. მბრძანებელი?! დღეს რომ ერთი მბრძანებლობს, ხვალ იგი დასახვრეტად მიჰყავთ. ბერიას ხვედრი საბჭოეთში გამონაკლი არაა. იქ იგი ყოველდღიური მოვლენაა. დამხვრეტთ გუშინდელი მბრძანებელისა შიშის ქარი ურბენთ სახსრებში; ფიქრობენ რა, მათაც არ ხვდეთ ეს ბედი. არის ეს დემონოკრატია? შესაძლოა,2 შემედაოთ ამ დებულების გამო, გარნა ვიცი, რომ სადღაც, მიმალულ კუნჭულში თქვენი არსისა დამეთანხმებით. თანხმობას მყისვე მიჩქმალავთ, რადგან შიში აგიყვანთ, მალული აზრი თქვენი, რომ არ იქნეს ყურადღებული. საბჭოეთში კაცს შიშის გამო მოსვენებით ვერც კი დაუძინია - ეშინია, სიზმარში ბოდვით არ წამოცდეს გულნადები აზრი რაიმე. ასეთია საბჭოეთის "სამოთხე". ეს "სამოთხე" მივატოვე და არა ნამდვილი სამოთხე, შეუდარებელი სამშობლო ჩვენი. მოწყვეტილი ვარ ჩვენს დედამიწას, ხოლო შორეული ფესვებით მაინც მასთან ვარ. ეს ფესვებია უცხოეთში რომ მაცოცხლებენ. ქალნო და ვაჟნო, ახალგაზრდებო! დღე არაა თქვენზე და თქვენთვის არ ვფიქრობდე - გულაჩუყებული და თვალცრემლმორეული. ვფიქრობ, თქვენში შეჭრილია ბოლშევიზმის გამხრწნელი ძალა. თანვე, ამასაც ვიგულვებ, რომ ეს შეჭრა ძირა ფენებს თქვენი არსისა ჯერ კიდევ არ წვდენია. თუ რაა ეს ფენები, ამას ერთი მაგალითი ნათლივ დაგისახავთ. იყო ერთი ქართველი, თავადი, ანარქისტი და თავდადებული მამულიშვილი - ვარლამ ჩერქეზიშვილი. ქართული მას არ ემარჯვებოდა. საქართველოს ბავშვობითგან იყო მოწყვეტილი. იცოდა რუსული, ფრანგული და ინგლისური. სიკვდილის წუთებში, როცა ადამიანის მთელი არსი შეირხევა საუკუნეთაგან მოშვებული ფესვებით, მას უეცრად რუსულიც დაავიწყდა, ფრანგულიც და ინგლისურიც. მომაკვდავმა ქართულად იწყო ლუღლუღი. აი, რა ძალის არიან ძირა ფენები ადამიანისა, განსაკუთრებით - ქართველისა. ეს რომ არ ვიცოდე, ამ სიტყვითაც არ მოგმართავდით. გულწრფელ იღეთ ყურად სიტყვა ესე, სიტყვა, რომელიც წრფელი გულითგანაა წარმოშვებული და მამური გრძნობებით თქვენკენ მოშვებული. დაენდვეთ მხოლოდ და მხოლოდ ხმას იდუმალს ამ ძირა ფენებითგან; იქაა გულისძგერა და მაჯისცემა საქართველოსი; იქაა გონმეტყველება მისი. ისმენთ ამ ხმას, თქვენში წამოიჭრებიან: წმინდა ნინო, რომელმაც ვაზის ჯვარით გვაზიარა ქრისტეს მცნებას, დავით აღმაშენებელი – ფუძემდებელი საქართველოს ხელმწიფებისა, მეფე თამარ - მზიური შარავანდი ამ ხელმწიფებისა, ქეთევან დედოფალი – წმიდა ნინოს დობილი, წამებული ვაზის ჯვარისათვის. მესიტყვენი დიდი კარდუსი, ჩვენი მითიური თავრმდგენისა: იაკობ ხუცესი, გიორგი მერჩულე, შოთა, სულხან-საბა ორბელიანი, ილია, აკაკი, ვაჟა - წამოიჭრებიან თქვენში ძლევამოსილებით და მხრებში ამართულთ თქვენ ვერა გძლევთ რა, იყვეს იგი თუგინდ დემონური ძალა ბოლშევიზმისა. დაიმყენით სიტყვა ესე თქვენ ყმაწვილ გულებში. ახალგაზრდებო, ხალას-ნერგებო საქართველოს მომავლისა! გესმით? გიხმობთ ქართველი მწერალი, რომელსაც მწერლური გეზით ჯერ კიდევ მარჯით აქვს ამართული მარჯვენათი მზიურ-მეწამული ალამი საქართველოსი. ისმინეთ ხმა ჩემი და ჩემთან ერთად გადასძახეთ მშობლიურ მთა-ველებს: მზეგრძელ იყავ, საქართველო! გრიგოლ რობაქიძე. 1954 წ. დასაკრავი სიები: სამოტივაციო ოქროს ფონდი ჩვენი საგანძური

georgian, movie, music არქივიში მოძიებული რევაზ ლაღიძის ხმა. კომპოზიტორი მღერის მელოდიას თავისივე მუსიკიდა კინოფილმისთვის "ერთი ცის ქვეშ", ოღონდ სიტყვებით. ამ უმოკლესმა ჩანაწერმა გაიჟღერა კონცერტში "თამრიკო ჭოხონელიძე რევაზ ლაღიძის უკვდავი მელოდიებით" თბილისის დიდი საკონცერტო დარბაზი (ფილარმონია). 23. 05. 2010 მუსიკის საორკესტრო ვერსია არხზე: https://rumble.com/v70qixk--.-.html მუსიკის ვოკალური ვერსია არხზე: https://rumble.com/v70qjws--.-.-.html ვოკალური ვერსიის შექმნის ისტორია არხზე: https://rumble.com/v70qjm6--.-.html დასაკრავი სიები: რევაზ ლაღიძე ოქროს ფონდი