Echa Historii: Śladami wędrownych wyrwizębów (18.12.2025)

Echa Historii: Śladami wędrownych wyrwizębów (18.12.2025)

https://youtu.be/q-if-fvxcK4

Wędrowni wyrwizęby byli przez dekady nieodłączną częścią krajobrazu polskiej wsi. Leczyli, gdy nie było lekarzy. Pomagali, gdy szpital był daleko, drogi nieprzejezdne, a bieda i strach przed oficjalną medycyną silniejsze niż rozsądek. Ich świat istniał na styku ludowej praktyki, empirycznego doświadczenia i społecznej potrzeby — często wbrew systemowi, czasem obok niego, zawsze blisko człowieka.

Ta audycja jest opowieścią o zapomnianym fragmencie historii codzienności. O ludziach, którzy z torbą narzędzi i prowizoryczną wiedzą przemierzali wsie i miasteczka, niosąc ulgę w bólu, ale też ryzyko, strach i moralne dylematy. Rozmawiamy o tym, kim byli wyrwizęby, skąd się wzięli, jak wyglądała ich praca i dlaczego przez długi czas stanowili realną alternatywę dla oficjalnej opieki zdrowotnej.

To także rozmowa o systemowym wykluczeniu, o braku dostępu do lekarzy, o prowincji pozostawionej samej sobie oraz o cienkiej granicy między pomocą a nadużyciem. Audycja pokazuje, że historia medycyny to nie tylko rozwój nauki i instytucji, ale również losy zwykłych ludzi próbujących radzić sobie w świecie niedoboru, bólu i braku wyboru.

Gościem Nocnych Świateł jest Aleksandra Kozłowska — dziennikarka i reporterka, autorka książki „Ambulans jedzie na wieś”. Od lat zajmuje się tematami społecznymi, historią codzienności oraz losem prowincji, do której nowoczesność docierała z opóźnieniem. W swojej pracy reporterskiej rekonstruuje zapomniane światy, oddając głos tym, którzy przez lata pozostawali poza głównym nurtem narracji historycznej.

W audycji odwołujemy się do książki Aleksandry Kozłowskiej „Ambulans jedzie na wieś”, w której autorka opisuje realia opieki zdrowotnej na polskiej prowincji, dramatyczne braki kadrowe i infrastrukturalne oraz alternatywne formy leczenia funkcjonujące tam, gdzie państwo i system nie potrafiły dotrzeć. To reporterska opowieść o medycynie, która była bardziej aktem desperacji niż komfortu, ale często jedyną dostępną pomocą.

„Nie potrzebują zdrowi lekarza, lecz ci, którzy się źle mają.” (Mk 2,17)

Posłuchaj również:
Echa Historii: Jak wywożono z PRL dzieła sztuki i antyki youtu.be/2c02W4T6jo8
Echa historii: Kobiety w Powstaniu Warszawskim youtu.be/A5TNSNy8IDg
Echa historii: Przedwojenny Lwów youtu.be/D9yBnmLI0k0

Wsparcie Archiwalnych Nocnych Świateł:
buymeacoffee.com/archiwalnenocneswiatla

#ArchiwalneNocneŚwiatła #EchaHistorii #HistoriaCodzienności #PolskaWieś #Wyrwizięby #HistoriaMedycyny #LecznictwoLudowe #ZapomnianaHistoria #Reporterka #AleksandraKozłowska #AmbulansJedzieNaWieś #Prowincja #HistoriaSpołeczna #XXWiek #ArchivalHistory #HistoryOfMedicine @ArchiwalneNocneŚwiatła